Reacties: het is leuk om reacties te ontvangen op onze website.

Hebt u opmerkingen, vragen of kritiek:

postmaster@bindingen.nl

 

Op 14 februari 2019 schreef Wim van Til een recensie van mijn in november 2018 verschenen bundel THUIS voor De Auteur het verenigingsblad van de Vlaamse letterkundigen.

te lezen op de pagina recensies.

 

De presentatie van mijn dichtbundel thuis, op donderdagavond 22 november bij Wouter Roelants, v/h de oude mol, verliep heel erg plezierig. Iedereen die, al of niet in de geest, in de vorm van een reactie, aanwezig was, maakte de sfeer tot een heel erg bijzondere. Als thema had ik gekozen om een analyse te geven van wat nu eigenlijk een dichtbundel karakteriseert: de titel, het eerste en laatste gedicht, en hoe de bundel het verhaal vormt van de in de bundel opgenomen gedichten. Ik heb dat toegelicht door mijn eigen bundels, inclusief de nieuwe, als voorbeeld te geven. Het was een fascinerende reis door 40 jaar: liefde kan samengaan verscheen in 1978, tot en met thuis, de bundel, met 75 gedichten - nieuwe, en uit de eerste 8 dichtbundels. De aandacht en het plezier van herkenning waren groot, zoals ook uit de hier onderstaande foto-serie blijkt. Het was, kortom een feest in de ware zin van het woord.  

Mijn bundels- alle 12- en mijn boek lagen en liggen op een aparte tafel, en de nieuwe bundel ook nog bij de kassa. Er was ook nog een tafel waaraan ik kon signeren. De avond overbrugde 58 jaar leven in Nijmegen, tot en met Zaltbommel en Den Bosch. Dat laatste door de aanwezigheid van Reinier Wakelkamp, dirigent van de Bommeldagen, en, af en toe nog, de Gregoriaanse kring Den Bosch. Ik ben er van overtuigd dat voor iedereen het tijdsbesef ook helemaal wegviel. Het was puur geluk. 

Justine 

 Een van de aanwezigen verwoordde het later in haar mail zo:

'Het poëziewezen was aanwezig op de avond van je presentatie van thuis'.

 
 
 
 
 
Bij de Titus Brandsma Herdenking "Moedig & Mild" op 26 juli 2017 las ik in de Titus Brandsma Memorialkerk de eerste twee gedichten voor uit mijn bundel "Nooit Alleen".
     een wonder
    komt nooit
    alleen





    iemand heeft hier
    het vuur ontstoken

    iemand is opgestaan
 

Een gevarieerde bijeenkomst was het, op 21 mei in de de Sint Jacobskapel in Nijmegen.

Ook ik heb voorgelezen uit mijn recente bundel: nooit alleen

Een compilatiefilmpje is te zien op YouTube: klik op https://www.youtube.com/watch?v=dMTQuuv7QPA 

 

 Justine's nieuwe dichtbundel 'nooit alleen' is 26 november 2015 gepresenteerd.

foto's hier onder. Een video van de presentatie is te zien op

https://youtu.be/KEREA92m9CM
Voor meer informatie:
klik hier

 
 
 

Cd: zacht langs me heen (2003): vier gedichten uit 'liefde kan samengaan'

op muziek gezet door Wilbert Staal en gezongen door het CIEW kwartet.

om te beluisteren: ga naar de link poëzie

 
Het artikel van de schrijver Hans Renders, in het Historisch Nieuwsblad  over zijn biografie van Jan Campert, kunt u hier aanklikken!
 

De recensie van Herman Simissen van mijn boek de dichter als dichter staat nu in streven, pal vóór de bespreking van de vertaling van Gadamers Wahrheit und Methode!

beide recensies vindt u nu ook onder de link recensies op deze site!

 

Nijmegen, Donderdag 8 mei 2014

Geachte mevrouw Borkes,
Op donderdag 10 april heeft u van de mogelijkheid gebruik gemaakt om een boodschap mee te geven voor het op te stellen coalitieakkoord. De onderhandelaars vinden het bijzonder waardevol dat zoveel Nijmegenaren betrokken zijn en meedenken. Daarom allereerst dank voor uw inbreng. Inmiddels is de onderhandelingsperiode afgerond en op maandag 6 mei is het coalitieakkoord tussen SP, GroenLinks, PvdA en De Nijmeegse Fractie met steun van de VSP gepresenteerd. Het coalitieakkoord is te vinden in de bijlage en op de website van de gemeenteraad.

http://www2.nijmegen.nl/content/1571037/nieuwe_coalitie
Uw inbreng is meegewogen en zoveel mogelijk opgenomen in het akkoord. We hopen dat u zich erin kunt herkennen. In de inleiding van het akkoord kunt u lezen welke ambities de coalitie heeft geformuleerd voor de komende vier jaar. In hoofdstuk 4 “duurzame stad en wijken” pagina 21 treft u een paragraaf aan over de inzet van bibliotheken.
Nogmaals hartelijk dank voor uw betrokkenheid.
Met vriendelijke groet,  Raadsgriffie Nijmegen

En op pagina 21 lezen we:

BIBLIOTHEEK IN DE WIJK EN OP SCHOOL

De coalitie kiest voor een kwalitatieve verbetering van de bibliotheekvoorzieningen in de stad: met een goede spreiding, bereikbaar, toegankelijk en passend bij de wensen en behoeften in de verschillende wijken en buurten in de stad. In West voegen we een volwaardig bibliotheekfiliaal toe. We geven een stevige impuls aan een versnelling van de stadsbrede invoering van ‘bibliotheek op school’. Daarmee stimuleren we leesbevordering en leesplezier al vanaf jonge leeftijd bij kinderen op de basisschool. Ook de media- en informatievaardigheden van kinderen worden daarmee extra ondersteund.

We trekken voor het bibliotheekwerk structureel € 300.000 extra uit.

 

----Origineel Bericht----
Van : Wim de Natris
Datum : 27/02/2014 23:34
Onderwerp : Boekbespreking

 

Justine,

Fijn voor je die positieve boekbespreking. Klinkt heel positief –en terecht. Vind wel dat de schrijver wel een erg lange aanloop nodig heeft om toe te komen aan de daadwerkelijke bespreking. Mijns inziens was het ook duidelijker geweest als hij had laten zien hoe je betoog opgebouwd hebt. Wat betreft de opmerking over de herhalingen in de beginfase van het betoog, daar kan ik wel inkomen. Die zijn mij bij het lezen ook opgevallen en vond ik zelfs op een gegeven moment storend en onnodig. Maar goed, eigenlijk mag ik nog niets zeggen want ik heb je studie nog niet helemaal gelezen (eigenlijk schande).

 

Je jongste dichtbundel behoef ik niet te becommentariëren: gewoon weer fijne taalwondertjes. 

Nog bedankt voor de folder van De Volkskrant. Ga ik gebruik van maken. 

Hartelijke groet, 

Wim

 

 

Nijmegen 17 januari 2012

Justine, 

Op 27 november 2008 mocht ik je toen nieuwste dichtbundel ‘Bestendiging’ in boekhandel ‘De Feeks’ ten doop dragen. Ik beëindigde mijn feestverhaal toen met de opmerking, dat ik verwachtte dat je spel -het dichten- nog lang niet uitgespeeld was. Ik heb gelijk gekregen. 

Hier voor me ligt de jongste loteling: ‘Een dichterleven’, verschenen eind 2011. Subtiel verzorgd in hetzelfde formaat -160 x 109 mm- van veel van je vroegere bundels. Een reproductie van een aquarel van jouw hand getiteld ‘De oude spoorbrug’ siert het omslag. Een kostelijk kleinood. 

En dan de gedichten. Kleinoden verpakt in een kleinood. Kort en krachtig, een paradox met je eigen breedsprakigheid. Vlijmscherp en to the point, in tegenstelling met je soms talige onscherpte en softe uitweidingen. Een verademing als je jou persoonlijk hebt ontmoet, maar ook een verwondering over de tegenstellingen in de fysieke taal van de mens die je bent en de mens die de dingen in de taal vangt op papier.  

Soms moet je over je woorden nadenken, maar uiteindelijk hebben ze allemaal een universele herkenbaarheid: van wat daar staat heb ik ook wel eens zo ervaren of ervaar ik ook zo.

In drie gedichten vond ik dat déjà-vu-gevoel heel sterk terug, zoals in:  

ergens in het

begin een moment

dat nooit meer wordt

geëvenaard

 

koester het

 

Dat koester het, losgemaakt zwevend onder de woorden daarboven. Daarin ligt de kracht van de woorden. 

De kortste samenvatting van wat liefde kan inhouden heb ik aangetroffen in: 

iedere

liefde

een heel

leven

De laatste woorden van je bundel: 

wij zijn onze

ouders geworden

en de kinderen

wie wij waren

 

natuurlijk weten

zij het beter

 

nog even

 

zijn een ijzersterke observatie in taal van wat het ouder worden in feite is. Nogal cynisch en venijnig in mijn ogen is dat nog even toegevoegde, los staande ‘'nog even’. 

Justine, weer prachtige en indringende woorden. En ik voorspel het weer: je spel is nog niet uitgespeeld. 

Met hartelijke groet, Wim de Natris                                                                                                            

 

 

Januari 2012: Flitsgedicht van Marjolein Pieks

 

Dichterleven  

in memoriam

 

leegte, stilte

en ruimte

als de oversteek

 

doorheen

onze eigen

transformatie

 

 

we blijken

passanten

van koppig

bewustzijn

 

mengen niet

met de diepte

want fluïdaal

is onze tijd

 

 

 

we ontmoeten

in cirkels

hoe onbekend

we waren

 

en veranderen

al weer

 

 

    

 

zondag 26 april 2009

 

Justine,

Door je mailtje werd ik er weer aan herinnerd, dat ik iets zou melden over je bundel “bestendiging”.

 

Eerst het Bottendaalgedicht: Geweldig!

 

Wat betreft “bestendiging”. Natuurlijk al lang en meerdere malen met veel plezier gelezen. De titel heb je goed gekozen en die vind ik spannend, wanneer je alle gedichten in je op genomen hebt. Bestendigen zijn situaties die voortduren, die duurzaam zijn. Dat roepen de gedichten ook op. Van de andere kant -en dat vind ook spannend- zit er beweging in de teksten, een soort bewegend verlangen om die duurzame stand van zaken te behouden, of  te verkrijgen. ’t Gekke is, dat die duurzaamheid en die beweging elkaar niet bijten. In feite heb je in je gedichten op voortreffelijke wijze de uitspraak “alles stroomt” van Heraclitus met de gedachte, dat er in feite niets verandert. Het duidelijkste vind ik dat terug in  “een gedicht een schilderij…”  en in “wat leeft beweegt…”.

Het meest tot de verbeelding sprekend gedicht is toch voor mij “niemand zwaait zo…”!

Dat je met in wezen “simpele” woorden zoveel kunt oproepen, vind ik nog steeds bijzonder. Maar dat wist je al.

 

Kortom, je hebt weer een aantal gedichten gebaard die heel beeldend zijn en tot nadenken stemmen.

Lieve groet,

Wim

 

Galerie De Natris

Van Dulckenstraat 20

6512 DT Nijmegen

024 - 323 46 89

 

Beste Justine,

 

Dank voor je nieuwste gedichtenbundel.

Bij het lezen in een trein naar Parijs las ik met mijn geliefde,

op duizelingwekkende snelheid je nieuwst creatie.

De korte zinnen,

met zorgvuldig gekozen woorden,

die onverwacht van regel verspringen,

raakten mij.

Zo simpel kort en krachtig.

Een moment met kippenvel.

Dat maak ik niet vaak mee.

 

Ik hoop dat je met veel geluk

nog meer van dit moois kan maken.

Met veel vriendelijke groeten,

 

Micha

 

 
Uit de nieuwsbrief van deFeeks.nl : Hallo Lezer/Lezeres,
We hebben besloten de laatste mailing van 2009 te vullen met een aantal nieuwe boeken en de - volgens ons - beste boeken van het afgelopen jaar. Niet hieronder terug te vinden, maar wel zeer het vermelden waard is daarnaast de recent in onze winkel gepresenteerde dichtbundel van Justine Borkes.....!!
 
donderdag 27 november 2008  werd de nieuwe bundel van justine borkes, ‘bestendiging’, gepresenteerd in boekhandel de feeks. hier volgt de inleiding van wim de natris
 

 

Beste mensen, beste Justine,

 

Justine, je hebt me enkele weken geleden gevraagd om je nieuwste bundel gedichten, „Bestendigingen“, ten doop te dragen. Het sprak vanzelf, dat ik dat, als “fan” van je met alle plezier heb aanvaard. Het is toch niet niks om gevraagd te worden een kind met een begeleidend woord alle heil en zegen voor de toekomst de wereld in te dragen. Ik ben daar trots op, dat mag je gerust weten.

 

Maar, hoe doe je dat. Als kunsthistoricus en galeriehouder is het ten doop dragen van nieuw werk dat een beeldend kunstenaar aan de wereld wil laten zien vertrouwd. Zijn werk is het instrument van de beeldende taal. Ik weet dan waar ik over moet hebben.

Voor een literair werk, zoals een gedichtenbundel, ligt dat wat anders. Het instrument van de dichter is de taal. In dat domein ben ik minder thuis.

 

Gelukkig zijn er aanknopingspunten. Zowel de beeldende kunstenaar als de dichter hebben met elkaar gemeen dat zij beiden een verkennende levenshouding hebben naast de drang van geestelijke expressie: de kunstenaar gebruikt daarvoor beeldende middelen, de dichter de taal.

 

Justine, je hebt dat zelf een kort en krachtig verwoord in een gedicht dat nu in de nieuwe bundel staat (heb ik nog niet mogen lezen!):

 

 

een gedicht een

schilderij in

beweging een

schilderij een

durend gedicht

 

 

Met dat gedicht kan ik wat. Ik ga er een dialoog mee aan en ik lees er in dat een schilderij en een kunstwerk tijdloos zijn, op zichzelf staan en dat de maker ervan niet van belang is: de woorden zijn los van de intenties van de maker en gevoelens van de scheppende en uitvoerende kunstenaar. Het kunstwerk is geen absolute waarheid, maar een waarheid die geldt voor mij op het moment dat ik de beelden of de woorden tot mij door laat dringen, dat ze me iets zeggen. Kortom, een ontmoeting tussen het beeld of de woorden en mij. Niets meer en niets minder.

 

Ook in die zin lijkt de genese van een gedicht op de genese van een kunstwerk. Vaak krijg ik van beeldende kunstenaars het antwoord op mijn vraag naar het ontstaan van een kunstwerk het volgende antwoord: “ik loop met iets rond, ik neem iets waar, of ik denk over iets na, en dan is er ineens het beeld dat ik uit moet voeren.” Het werk wordt gemaakt met de hem ter beschikking staande technieken, vaardigheden en ervaringen. Na de voltooiing van het werk neemt de kunstenaar afstand en heeft hij vaak weinig meer te melden. Het werk moet nu zonder hem zijn weg in de wereld zien te vinden.

 

Als ik de filosoof Hans Georg Gadamer, de dichter Paul van Ostaijen en jou goed begrepen heb is het met gedichten niet anders. De woorden zijn spel en doel van het spelen is het spelen zelf, er is geen ander doel. Het spel is zelfuitbeelding. Het uiteindelijke resultaat van die zelfuitbeelding, het gedicht, staat los van de maker, het is een onthulling van de werkelijkheid, die pas begrepen kan worden in het verstaan ervan. Dat verstaan ervan ligt bij de lezer.

 

Daarmee kom ik op het bijzonder moment van vandaag. Justine, dit spel is gespeeld, het uiteindelijke resultaat van je zelfuitbeelding is hier gebundeld in dit prachtig verzorgde boekje. Je woorden gaan de wijde wereld, zonder dat je daar nog grip op hebt. Ze zullen het moeten doen zonder jou.

De wezenlijkheid daarvan wordt van nu af aan begrepen door de lezer. Jij staat buiten spel.

 

Justine, dit spel is gespeeld, maar ik ga er vanuit dat je arsenaal nog lang niet is uitgeput en daarom besluit ik met je eigen woorden:

 

 

een dichter spreekt

in tongen in wijsheid

in liefde

 

 

 Justine, het is in liefde, dat ik je als eerste je jouw jongste boreling mag overhandigen en deze een gelukkige toekomst mag toewensen.

 

Ik heb gezegd. 

 

Wim de Natris Nijmegen 27 november 2008